Goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie

Geaccordeerd door sociale partners en Nederlandse Arbeidsinspectie

Aanrijdgevaar eigen terrein

Maatregeltype / statusstempel: 
Goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie
Maatregeltype / statusstempel
Labels: 
veiligheid
Beschrijving van het risico: 

De vele verkeersbewegingen op het terrein vormen één van de grootste risico’s op terreinen waar afval be- of verwerkt wordt. Op het terrein rijden vrachtwagens, shovels en ander gemotoriseerd verkeer en lopen acceptanten, chauffeurs, andere medewerkers en ook bezoekers rond. Met name op terreinen waar diverse activiteiten ontplooid worden, kunnen verkeersbewegingen voor de aan- en afvoer van afval bij de verschillende los- en laadplaatsen elkaar kruisen. Op stortplaatsen komt hier het verkeer van compactors en dumpers bij. En op de milieustraat zijn behalve de professionals ook klanten, veelal met personenwagens aanwezig, voor wie dit geen dagelijkse bezigheid is. Daarnaast worden wegen op de stortplaats regelmatig verlegd, bijvoorbeeld bij ingebruikname van een nieuw stortfront (zie ook: begaanbaarheid en zicht).
Al deze factoren vergroten het risico van aanrijdgevaar. Aanrijdingen kunnen vanaf binnenkomst tot vertrek plaatsvinden op het gehele terrein.

Het risico op aanrijdingen bestaat met name op drukke en onoverzichtelijke punten waar aan- en afvoer plaatsvindt of waar routes elkaar kruisen. Aanrijdingen kunnen plaatsvinden tussen vrachtwagens onderling maar ook tussen vrachtwagen en personen zoals toezichthouders, schoonmakers, andere chauffeurs en bezoekers. De gevolgen van een aanrijding kunnen beperkt blijven tot materiële schade, maar een aanrijding kan ook tot ernstige verwondingen of zelfs overlijden leiden.

Wet en regelgeving: 

Arbeidsomstandighedenwet 

  • Artikel 5 Arbowet inzake Inventarisatie en evaluatie van risico's
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht

 Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling

  • Artikel 3.2 Arbobesluit inzake Algemene vereisten
  • Artikel 3.14 Arbobesluit inzake Verbindingswegen
  • Artikel 3.15 Arbobesluit inzake Markering gevaarlijke plaatsen
  • Artikel 7.3 Arbobesluit inzake Geschiktheid arbeidsmiddelen
  • Artikel 7.6 Arbobesluit inzake Deskundigheid werknemers
  • Artikel 7.10 Arbobesluit inzake Alarmsignalen
  • Artikel 7.11a Arbobesluit inzake Voorlichting
  • Afdeling 3 en 4 van hoofdstuk 7 Arbobesluit inzake Arbeidsmiddelen met een bedieningssysteem
  • Artikel 8.4 Arbobesluit inzake Algemene vereisten veiligheids- en gezondheidssignalering
  • Hoofdstuk 8 en bijlagen XVIII en XIX Arboregeling inzake Veiligheids- en gezondheidssignalering

Beknellingsgevaar

Maatregeltype / statusstempel: 
Goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie
Maatregeltype / statusstempel
Labels: 
veiligheid
Beschrijving van het risico: 

In de afvalbranche wordt veelvuldig gewerkt met, aan en in complexe machines en installaties. Bij de normale bedrijfsvoering zijn noodzakelijke beveiligingen aangebracht en worden deze gebruikt. Op machines moet een voorziening voor een noodstop aanwezig zijn. Arbeidsmiddelen met gevaar voor beknelling in de afvalbranche zijn ondermeer: 

  • kraakperswagen, de perscontainer, de autolaadkraan, op- en afladen van containers of andere bewegende delen bij inzamelen
  • op- en afladen van containers en vallende materialen bij de milieustraat
  • breekmachines, shredders en sorteerbanden bij bewerken
  • verkleiner, ventilatoren, shredders, transportbanden, pompen, zeeftrommels of omzetmachines bij composteren en vergisten
  • verkleiner (voorscheiding), rotorschaar, ventilatoren, shredders, pompen, zeeftrommels, omzetmachines of transportbanden bij afvalenergiecentrales
  • klep van containerauto, grijper en compactor bij storten

Bij het verhelpen van storingen bestaat de kans dat lichaamsdelen in een onderdeel van het arbeidsmiddel bekneld raken. Lichaamsdelen kunnen bekneld raken doordat machines onverwacht in beweging komen, bewegende delen sneller bewegen dan verwacht of als iemand denkt snel iets uit de weg te kunnen halen. Bij beknelling van lichaamsdelen kan ernstig letsel ontstaan. Daarom is het noodzakelijk om altijd voldoende beveiligingen op de arbeidsmiddelen en toezicht op het naleven van werkinstructies te hebben, zowel voor het reguliere werk als bij het verhelpen van storingen; ook bij onderhoud, reparaties en schoonmaak zjn maatregelen nodig om beknelgevaar te voorkomen.

De maatregel Geven werkinstructie is verplicht bij het bedienen van arbeidsmiddelen. Er zijn voorbeeld werkinstructies beschikbaar voor:

Wet en regelgeving: 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 3 Arbowet inzake Arbobeleid
  • Artikel 5 Arbowet inzake Inventarisatie en evaluatie van risico's 
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht 
  • Artikel 10 Arbowet inzake Voorkomen van gevaar voor derden

Arbeidsomstandighedenbesluit

  • Artikel 3.2 Arbobesluit inzake Algemene vereisten. 
  • Artikel 7.2 Arbobesluit inzake Arbeidsmiddelen met een CE-markering 
  • Artikel 7.2a Arbobesluit inzake Definitie keuring 
  • Artikel 7.3 Arbobesluit inzake Geschiktheid arbeidsmiddelen 
  • Artikel 7.4 Arbobesluit inzake Deugdelijkheid arbeidsmiddelen en ongewilde gebeurtenissen 
  • Artikel 7.4a Arbobesluit inzake Keuringen 
  • [Artikel 7.5 Arbobesluit inzake Montage, demontage, onderhoud, reparatie en reiniging van arbeidsmiddelen ]
  • Artikel 7.6 Arbobesluit inzake Deskundigheid werknemers 
  • Artikel 7.7 Arbobesluit inzake Veiligheidsvoorzieningen in verband met bewegende delen van arbeidsmiddelen 
  • [Artikel 7.11 Arbobesluit inzake Loskoppelen arbeidsmiddel]
  • Artikel 7.11a Arbobesluit inzake Voorlichting
  • [Artikel 7.13 Arbobesluit inzake Bedieningssystemen]
  • [Artikel 7.14 Arbobesluit inzake In werking stellen van arbeidsmiddelen]
  • Artikel 7.15 Arbobesluit inzake Stopzetten van arbeidsmiddelen
  • Artikel 7.16 Arbobesluit inzake Noodstopvoorziening
Meer informatie: 
  • Analyse van ongevallen in de afvalsector 1998-2009, RIVM

Elektrocutiegevaar

Maatregeltype / statusstempel: 
Goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie
Maatregeltype / statusstempel
Labels: 
veiligheid
Beschrijving van het risico: 

Afvalenergiecentrales

Afvalenergiecentrales (AEC’s) produceren elektriciteit. In AEC's komen daarom installaties met laagspanning en hoogspanning voor. Ook bij vergisting en met stortgas wordt elektriciteit en/of warmte geproduceerd. Bovendien kan zich elektrocutie voordoen bij het werken met elektrische apparaten.
Bij het werken in vochtige of met afvalwater gevulde riolen dienen er strenge eisen gesteld te worden aan het gebruik van elektrische apparaten. Indien dit niet gebeurt, bestaat er gevaar voor elektrocutie.

Bij het werken aan elektrische installaties bestaat de kans op elektrocutie. De twee grote risico's van elektriciteit zijn:

  • Het aanraken van draad of apparaat dat onder spanning staat. Dit geeft een stroom door het lichaam die direct dodelijk kan zijn
  • Het maken van kortsluiting. Op de plaats van de kortsluiting kan een vuurbal (vlamboog) ontstaan die voor ernstige brandwonden veroorzaakt.

De meeste ongelukken gebeuren door slechte aanleg danwel onvoldoende (deskundig) onderhoud van installaties, werken aan installaties met ondeugdelijk materiaal en mensen zonder de juiste kennis, opleiding en ervaring.

Rioleringsbeheer

Als er bij werkzaamheden aan een riool gebruik wordt gemaakt van elektrische apparatuur, of deze nu buiten of binnen het riool worden gebruikt, dient er rekening gehouden te worden met gevaar van elektrocutie. Daarom moet veilige apparatuur worden gebruikt zoals in de maatregel Gebruiken geschikte arbeidsmiddelen is beschreven.

Wet en regelgeving: 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 5 Arbowet inzake Risico-inventarisatie en -evaluatie
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht

Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling

  • Artikel 1.37 Arbobesluit inzake Deskundig toezicht
  • Artikel 3.2 Arbobesluit inzake Algemene vereisten
  • Artikel 3.4 Arbobesluit inzake Elektrische installaties
  • Artikel 3.5 Arbobesluit inzake Elektrotechnische, bedienings- en andere werkzaamheden aan of nabij een elektrische installatie
  • In geval van een tijdelijke of mobiele arbeidsplaats: artikel 3.29 Arbobesluit inzake Elektrische installaties en leidingen

Overige regelgeving, normen, richtlijnen en dergelijke

  • NEN 1010 Elektrische installaties voor laagspanning - Nederlandse implementatie van de HD-IEC 60364-reeks
  • NEN-EN 50110-1 Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Deel 1: Algemene eisen
  • NEN-EN 50110-2 Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Deel 2: Nationale bijlagen
  • NEN 3140 Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Laagspanning
  • NEN 3480 Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Hoogspanning

Verplaatsen 2500-, 3000- en 5000-liter rolcontainers

Maatregeltype / statusstempel: 
Goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie
Maatregeltype / statusstempel
Labels: 
Gezondheid
veiligheid
Beschrijving van het risico: 

Bij het voortduwen of achter zich aantrekken van voorwerpen, zoals containers, kan overmatige belasting optreden. Hierbij moet niet alleen gelet worden op gewicht en afmetingen van de last, maar zeker ook op de aard van de ondergrond, de kwaliteit van de wielen en aanwezigheid van een helling. Daarnaast spelen ook factoren van degene die het werk uitvoert een rol, zoals lichaamafmetingen, kracht en ervaring. Afhankelijk van de belading kan het gewicht van een rolcontainer van 2500 liter en groter, aanzienlijk zijn. Hoe zwaar een container precies wordt, is moeilijk te bepalen. Indien bij de plaatsing van een dergelijke container niet goed op de omgevingsfactoren wordt gelet, kunnen medewerkers bij het ledigen van de container overmatig worden belast. Als de medewerkers bijvoorbeeld een volle 3000 liter container over een klinkerstraatje moeten duwen, dan houdt dat in dat zij daarbij een behoorlijke krachtinspanning moeten leveren. Dit moet altijd worden voorkomen. Bij omgevingsfactoren moet gedacht worden aan:

  • de ondergrond waar de container op geplaatst wordt 
  • de ondergrond van de route naar de kraakperswagen
  • hellingen waar de rolcontainer tegen op of vanaf moet worden gereden
  • drempels waar de rolcontainer overheen gereden moeten worden
  • richels waar de rolcontainer in kan blijven steken
  • bochten in het traject van de plek waar de rolcontainer staat naar de kraakperswagen
  • bewegingsruimte om de rolcontainer heen

Ook kan tevoren rekening worden gehouden met het soort afval dat in de container wordt gedaan.

Om te kunnen blijven voldoen aan de huidige wet- en regelgeving (richtlijnen) dient bij de plaatsing van een rolcontainer rekening te worden gehouden met het feit dat deze zonder overmatige fysieke belasting geledigd moet kunnen worden. Om discussies achteraf te voorkomen over wat wel en wat niet valt onder onjuiste plaatsing of overmatige fysieke belasting zijn ondermeer afspraken met ontdoeners nodig om voornoemde risico’s zoveel als mogelijk te voorkomen.

 

Wet- en regelgeving: 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 5 Arbowet inzake Risico-inventarisatie en -evaluatie
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht

Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling

  • Afdeling 1 van hoofdstuk 5 Arbobesluit inzake Fysieke belasting (art. 5.1 t/m 5.6)
Meer informatie: 
  • Er is geen norm gesteld voor de piekbelasting veroorzaakt door een (zware) 2500 liter of nog grotere rolcontainers.

 

Prikken en snijden

Maatregeltype / statusstempel: 
Goedgekeurd door de Nederlandse Arbeidsinspectie
Maatregeltype / statusstempel
Labels: 
Gezondheid
veiligheid
Beschrijving van het risico: 

Scherpe voorwerpen geven een kans op prik- of snijwonden, vooral aan handen of voeten. Bij de meeste snijincidenten gaat het om glasscherven. Naalden behoren apart ingezameld te worden in speciale containers, maar het komt toch voor dat deze los tussen het aangeboden afval belanden. Naast prikken aan naalden is het belangrijk om rechtstreeks contact met bloed te vermijden.
Ook in compost kunnen kleine glasscherfjes voorkomen.
Contact met bloed, snijden aan een voorwerp of een prikaccident kan leiden tot een kleine of zelfs akelige wond. Dan is er kans op besmetting met een ziekteverwekker zoals HIV, tetanus of hepatitis A, B of C. Een ziekte varieert van een eenvoudige ontsteking tot een ernstige chronische infectieziekte.

 

Wet en regelgeving: 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 5 Arbowet inzake Inventarisatie en evaluatie van risico's
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht

Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling

  • Artikel 4.84 Arbobesluit inzake Biologische agentia, celculturen en micro-organismen 
  • Artikel 4.85 Arbobesluit inzake Nadere voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie
  • Artikel 4.86 lid 2 of lid 3 Arbobesluit inzake Gevolgen categorie-indeling

Conform artikel 4.86 lid 2 zijn, in het geval van werk in afvalverwerkingsbedrijven en werk in installaties voor de zuivering van rioolwater, de volgende artikelen van toepassing:

  • Artikel 4.87 Arbobesluit inzake Voorkomen van blootstelling; vervangen
  • Artikel 4.87a Arbobesluit inzake Voorkomen of beperken van blootstelling
  • Artikel 4.87b Arbobesluit inzake Maatregelen ter voorkoming of beperking van blootstelling aan legionellabacteriën bij het in bedrijf nemen en houden van een luchtbevochtigingsinstallatie en een waterinstallatie
  • Artikel 4.89 Arbobesluit inzake Hygiënische beschermingsmaatregelen
  • Artikel 4.91 Arbobesluit inzake Onderzoek en vaccins
  • Artikel 4.93 Arbobesluit inzake Overige informatie
  • Artikel 4.95 Arbobesluit inzake Ongevallen of incidenten
  • Artikel 4.102 Arbobesluit inzake Voorlichting en onderricht
  • Artikel 8.1 Arbobesluit inzake Algemene vereisten persoonlijk beschermingsmiddel
  • Artikel 8.2 Arbobesluit inzake Keuze persoonlijk beschermingsmiddel
  • Artikel 8.3 Arbobesluit inzake Beschikbaarheid en gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen
Meer informatie: 

Voor deskundigen (artsen) is de Landelijke Richtlijn Prikaccidenten beschikbaar. De bedrijfsarts adviseert over de toepassing ervan in een bedrijf.

Pagina's